Apple dẫn đầu thị trường smartphone toàn cầu dù xuất xưởng giảm

Báo cáo từ Counterpoint Research cho thấy Apple chiếm 21% thị phần smartphone toàn cầu trong quý 1/2026, trở thành nhà sản xuất đứng đầu lần đầu tiên trong quý đầu năm nay. Thành tựu này càng ấn tượng khi đặt trong bối cảnh thị trường chung giảm 19% do thiếu hụt linh kiện DRAM và NAND kéo dài.

Apple chiếm 21% thị phần toàn cầu trong quý đầu năm

Apple đạt 21% thị phần smartphone toàn cầu

Con số 21% thị phần đánh dấu lần đầu tiên Apple dẫn đầu trong quý 1, giai đoạn vốn không phải thế mạnh truyền thống của hãng khi người dùng thường chờ đợi iPhone mới ra mắt vào tháng 9. Mức tăng trưởng 5% so với cùng kỳ năm 2025 phản ánh sức hút bền bỉ của dòng iPhone, đặc biệt là khi nhiều đối thủ cùng ngành đang phải đối mặt với mức sụt giảm sản lượng đáng kể.

Samsung đứng ở vị trí thứ hai với 20% thị phần, tuy nhiên hãng này lại ghi nhận mức giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Khoảng cách chỉ 1% giữa hai "ông lớn" cho thấy sự cạnh tranh gay gắt ở phân khúc cao cấp, nơi Apple đang dần mở rộng ưu thế. Các thương hiệu xếp sau như Xiaomi, OPPO và vivo cũng không tránh khỏi xu hướng suy giảm, với mức giảm dao động từ 10-15% tùy thị trường.

Thị phần 21% của Apple trong quý 1/2026 là mức cao nhất từng được ghi nhận của hãng trong giai đoạn đầu năm. Điều này cho thấy chiến lược sản phẩm và phân phối của Apple đang hoạt động hiệu quả, giúp hãng duy trì đà tăng trưởng ngay cả khi thị trường chung gặp khó khăn. Sự chuyển dịch vị trí dẫn đầu từ Samsung sang Apple cũng phản ánh sự thay đổi trong hành vi người dùng, nơi ngày càng nhiều người chọn iPhone làm thiết bị chính.

iPhone 17 và hệ sinh thái là động lực tăng trưởng chính

iPhone 17 thúc đẩy doanh số Apple trong quý 1

Dòng iPhone 17 được xem là yếu tố then chốt thúc đẩy doanh số của Apple trong quý 1/2026, đặc biệt là các phiên bản iPhone 17 Pro và iPhone 17 Pro Max với những nâng cấp về camera và hiển thị. Nhu cầu mạnh mẽ đối với thế hệ mới này đã giúp Apple duy trì mức tăng trưởng 5% trong bối cảnh nhiều đối thủ phải cắt giảm sản lượng. Các chương trình đổi cũ lấy mới được triển khai rộng rãi cũng góp phần kích thích người dùng nâng cấp thiết bị, tạo ra vòng đời sản phẩm ngắn hơn và tăng doanh thu dịch vụ.

Hệ sinh thái Apple là lợi thế cạnh tranh lớn mà các hãng Android khó sao chép. Sự đồng bộ giữa iPhone, iPad, Mac và Apple Watch tạo ra trải nghiệm liền mạch, khiến người dùng khó rời bỏ hệ sinh thái sau khi đã đầu tư vào các thiết bị Apple. Apple Music, Apple TV+ và iCloud tiếp tục thu hút người dùng đăng ký, tạo ra dòng doanh thu dịch vụ ổn định bên cạnh bán phần cứng. Doanh thu dịch vụ của Apple đã tăng trưởng đáng kể trong 3 năm gần đây, hiện chiếm khoảng 20-25% tổng doanh thu của hãng.

Thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ cho Apple trong quý 1. Tại Trung Quốc, Apple đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các hãng nội địa như Huawei và Xiaomi nhưng vẫn duy trì vị thế ở phân khúc cao cấp. Ấn Độ trở thành thị trường tăng trưởng nhanh nhất cho Apple với mức tăng trưởng 2 con số so với cùng kỳ, nhờ chiến lược mở rộng kênh phân phối và sản xuất tại chỗ. Chiến lược giảm giá các mẫu iPhone đời cũ ở các thị trường mới nổi cũng giúp Apple mở rộng tệp khách hàng.

Thiếu hụt DRAM và NAND khiến thị trường suy giảm 19%

Thiếu hụt linh kiện DRAM và NAND ảnh hưởng thị trường

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ DRAM và NAND kéo dài từ cuối năm 2025 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sản xuất của các nhà sản xuất smartphone toàn cầu. Giá linh kiện tăng cao buộc các hãng phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm và chuyển chi phí sang người tiêu dùng. Điều này dẫn đến việc giá bán trung bình của smartphone tăng khoảng 10-15% trong quý 1/2026 so với cùng kỳ, làm giảm sức mua trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Nhiều nhà sản xuất buộc phải cắt giảm sản lượng từ 15-20% để thích ứng với tình trạng thiếu linh kiện, tập trung vào các mẫu máy có biên lợi nhuận cao hơn thay vì chạy theo số lượng. Chiến lược này giúp duy trì lợi nhuận nhưng lại làm giảm tổng lượng hàng xuất xưởng toàn cầu. Một số hãng nhỏ hơn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn cung linh kiện, dẫn đến việc phải hoãn ra mắt các sản phẩm mới hoặc giảm số lượng sản xuất.

Thị trường smartphone đã đi vào giai đoạn bão hòa từ vài năm nay với tốc độ tăng trưởng hàng năm thấp. Người dùng hiện nay giữ thiết bị lâu hơn, trung bình khoảng 30-36 tháng trước khi nâng cấp, so với 24-30 tháng vào giai đoạn 2018-2020. Sự thiếu đột phá công nghệ lớn trong những năm gần đây cũng khiến động lực mua mới sụt giảm. Trong bối cảnh đó, thị trường giảm 19% trong quý 1/2026 là mức giảm đáng kể nhưng chưa đến mức gây lo ngại nếu tình trạng thiếu hụt linh kiện được cải thiện trong nửa cuối năm.

Samsung và các hãng Android đối mặt với thách thức lớn

Samsung, với 20% thị phần, đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh từ cả phía Apple lẫn các thương hiệu Android giá rẻ. Việc giảm 6% so với cùng kỳ cho thấy Samsung đang gặp khó khăn trong việc duy trì vị thế tại phân khúc cao cấp nơi Apple đang thống trị, trong khi phân khúc giá rẻ lại phải cạnh tranh khốc liệt với các thương hiệu Trung Quốc. Dòng Galaxy S25 ra mắt đầu năm 2026 không tạo được đột phá lớn như kỳ vọng, khiến doanh số phân khúc cao cấp không đạt mục tiêu.

Các thương hiệu Android như Xiaomi, OPPO và vivo cũng ghi nhận mức giảm sản lượng từ 10-15% trong quý 1/2026. Xiaomimặc dù vẫn duy trì vị thế ở thị trường Ấn Độ và Đông Nam Á, nhưng lại phải đối mặt với áp lực tăng giá linh kiện và sự cạnh tranh từ các thương hiệu nội địa. OPPO và vivo tập trung vào thị trường Trung Quốc và Đông Nam Á, nơi họ có lợi thế về kênh phân phối, nhưng sự suy giảm nhu cầu tại các thị trường này đã ảnh hưởng trực tiếp đến doanh số.

Các thương hiệu mới như Google (Pixel series) và Nothing vẫn chưa đủ quy mô để cạnh tranh trong top 5 toàn cầu. Dù dòng Pixel 8 và 9 nhận được nhiều đánh giá tích cực về camera và trải nghiệm phần mềm, Google vẫn gặp khó khăn trong việc mở rộng thị phần ngoài thị trường Bắc Mỹ. Nothing, với thiết kế độc đáo và giá cả hợp lý, cũng đang từng bước mở rộng nhưng vẫn ở giai đoạn đầu phát triển và chưa tạo được sức ảnh hưởng lớn. Điều này cho thấy thị trường smartphone toàn cầu vẫn bị chi phối bởi những "ông lớn" lâu năm.

Chiến lược chuyển dịch từ số lượng sang giá trị

Các hãng chuyển chiến lược sang giá trị thay vì số lượng

Trong bối cảnh thị trường bão hòa và chi phí sản xuất tăng cao, các nhà sản xuất đang chuyển dịch chiến lược từ ưu tiên số lượng sang tập trung vào giá trị. Điều này bao gồm việc nâng cấp cấu hình, cải thiện trải nghiệm người dùng và tăng biên lợi nhuận trên từng thiết bị thay vì cố gắng bán được càng nhiều càng tốt. Apple đã áp dụng chiến lược này từ lâu và đang được hưởng lợi lớn, trong khi các hãng Android khác đang dần học theo.

Việc cắt giảm các mẫu máy lợi nhuận thấp là xu hướng chung của ngành trong năm 2026. Samsung đã giảm số lượng mẫu máy ở phân khúc dưới 300 USD, tập trung vào phân khúc từ 400-800 USD nơi biên lợi nhuận cao hơn. Xiaomi và OPPO cũng đang điều chỉnh danh mục sản phẩm, loại bỏ các mẫu máy cấu hình thấp để tập trung vào các phiên bản cao cấp hơn có thể bán được giá tốt hơn. Chiến lược này giúp duy trì lợi nhuận trong bối cảnh tổng sản lượng giảm.

Thị trường thiết bị tân trang (refurbished) đang trở thành một phân khúc quan trọng mà các hãng bắt đầu chú trọng. Apple đã triển khai chương trình iPhone tân trang chính hãng từ nhiều năm nay, hiện chiếm khoảng 10-15% tổng doanh số iPhone hàng năm. Các hãng Android cũng đang bắt đầu tham gia vào thị trường này, xem đây là cách để tối đa hóa vòng đời sản phẩm và thu hút người dùng nhạy cảm về giá. Thị trường tân trang toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng 15-20% trong năm 2026, trở thành một kênh bán hàng quan trọng.

Triển vọng đến năm 2027 và xu hướng cạnh tranh mới

Biểu đồ dự báo thị trường smartphone đến năm 2027

Biểu đồ dự báo thị trường smartphone đến năm 2027

Theo dự báo từ Counterpoint Research, tình trạng thiếu hụt bộ nhớ DRAM và NAND có thể kéo dài đến tận năm 2027, tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng và chi phí sản xuất. Điều này sẽ buộc các nhà sản xuất phải tiếp tục điều chỉnh chiến lược, tìm cách tối ưu hóa cấu hình hoặc thay thế linh kiện. Một số giải pháp đang được cân nhắc bao gồm việc sử dụng loại bộ nhớ khác, tối ưu hóa phần mềm để giảm nhu cầu về bộ nhớ, hoặc hợp tác trực tiếp với các nhà sản xuất chip để đảm bảo nguồn cung.

Cuộc cạnh tranh trong tương lai sẽ không chỉ xoay quanh phần cứng mà còn mở rộng sang dịch vụ và hệ sinh thái. Apple đang có lợi thế lớn ở lĩnh vực này với Apple Music, Apple TV+, Apple Arcade và iCloud tạo nên một hệ sinh thái dịch vụ toàn diện. Các hãng Android khác cũng đang cố gắng xây dựng hệ sinh thái riêng, nhưng chưa có hãng nào đạt được mức độ đồng bộ và gắn kết người dùng như Apple. Doanh thu dịch vụ của Samsung, Xiaomi đang tăng trưởng nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với Apple.

Cuộc đua về công nghệ AI tích hợp vào smartphone dự kiến sẽ trở thành điểm nhấn trong 2026-2027. Apple đã bắt đầu tích hợp AI vào iOS với các tính năng như Live Text, Visual Look Up và Siri cải tiến. Samsung cũng đang đầu tư mạnh vào AI với Galaxy AI, tập trung vào khả năng dịch thuật, chỉnh sửa ảnh thông minh và trợ lý ảo. Trải nghiệm AI có thể trở thành yếu tố phân biệt quan trọng trong giai đoạn tới, đặc biệt khi các hãng đang tìm cách tạo ra lý do mới để người dùng nâng cấp thiết bị.